Malezja

Dzieje tego państwa azjatyckiego, podobnie jak innych na Półwyspie Malajskim i Borneo, są burzliwe. Doświadczyło ono zależności od hinduistycznego królestwa Sriwidżąja (od VII w.) i Syjamu (od XIII w.) oraz sułtanatu Malakka (XV w.), dokonujących islamizacji i arabizacji tych ziem. Od XVI wieku zaczęli pojawiać się kolonizatorzy europejscy: Portugalczycy, Holendrzy i Anglicy. Podbój zakończył się zwycięstwem Anglików, którzy w XIX w. narzucili swoją zwierzchność Półwyspowi Malajskiemu. W 1895 roku utworzyli tam tzw. Sfederowane Państwa Malajskie, natomiast pozostałe państwa Półwyspu Malajskiego, będące pod protektoratem brytyjskim, skupiły się od 1909 r. w tzw. Niesfederowane Państwa Malajskie. Na początku XX wieku zaczął narastać przeciwko kolonizatorom opór ludności (m.in. wybuchło w 1915 r. powstanie chłopów w sułtanacie Kelantan). W roku 1927 powstała Komunistyczna Partia Malajów, która programowo głosiła walkę o wyzwolenie z kolonializmu. W czasie II wojny światowej ziemie te okupowali Japończycy (1942-1945). W roku 1946 z obu państw maląjskich, Malakki i Penangu, została utworzona Unia Malajska, a dwa lata później (1948) Federacja Malajska. W latach 1946-1947 komuniści próbowali przejąć władzę w wyniku przewrotu, a ponieważ nie udało się im tego dokonać, w następnym roku (1948) przeszli do walki partyzanckiej. W roku 1957 Federacja Malajska stała się niepodległa jako członek brytyjskiej Wspólnoty Narodów i w tym samym roku uzyskała członkostwo ONZ. Malezja powstała w roku 1963 po przyłączeniu do Federacji Malajskiej Singapuru oraz Sabahu (płn. Borneo) i Sarawaku (płn.-zach. Borneo). W tymże roku doszło na Borneo do walk (do 1966 r.) między siłami malezyjskimi a indonezyjskimi, ponieważ zarówno Filipiny, jak i Indonezja nie chciały zaakceptować nowego państwa i zaczęły wysuwać pod jego adresem roszczenia terytorialne do Sabahu (Filipiny) i Sarawaku (Indonezja). Dwa lata później (1965) od Malezji oderwał się Singapur, w którym zdecydowaną większość stanowili Chińczycy. W roku 1969 wybuchły w stolicy kraju Kuala Lumpur gwałtowne zamieszki antychińskie, powstałe na tle dominacji Chińczyków w życiu gospodarczym, co objawiało się bogactwem tej nacji na tle biednych Malezyjczyków. Konflikty te są także obecnie największym, nierozwiązanym problemem etnicznym, dającym znać o sobie co pewien czas w formie zamieszek. W roku 1971 premier Abdul Razak zainicjował bumiputrę - program Nowej Polityki Gospodarczej preferującej ludność malajska. Stabilizacja władzy politycznej przyczyniła się do rozwoju kraju. Dwadzieścia lat później (1991) rząd z premierem Mahathirem bin Mohamadem na czele zrezygnował z programu bumiputry, ponieważ nie doprowadził on do uwłaszczenia Malajów, i zapoczątkował wprowadzanie nowego programu ekonomicznego - Narodowego Planu Rozwoju (bez faworyzowania żadnej nacji).